LNV – Giữa làn sóng đô thị hóa và sự cạnh tranh mạnh mẽ của thị trường hiện đại, nghề gốm truyền thống vẫn âm thầm tồn tại và chuyển mình nhờ những người trẻ dám dấn thân, dám đổi mới và kiên trì với giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc. Trong số đó, hành trình của họa sĩ thiết kế Hải Gốm – Nguyễn Văn Hải, người sáng lập thương hiệu Hceramic, là một lát cắt sinh động về cách thế hệ trẻ đang viết tiếp câu chuyện làng nghề bằng tinh thần sáng tạo, khoa học và trách nhiệm xã hội.
Theo TS. Đặng Mai Anh, chuyên gia thủ công mỹ nghệ:“Muốn nghề truyền thống sống được trong thời đại mới, người làm nghề phải đồng thời giữ được hồn cốt văn hóa và mạnh dạn ứng dụng tư duy sáng tạo, công nghệ, thị trường. Những mô hình như Hceramic cho thấy lớp nghệ nhân trẻ hôm nay không chỉ làm nghề mà còn kiến tạo hệ sinh thái cho nghề.”
Bên cạnh góc nhìn của giới chuyên môn, mô hình phát triển của Hải Gốm và Hceramic cũng nhận được sự đánh giá cao từ giới quản lý làng nghề. Ông Trịnh Quốc Đạt – Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nhận định:“Điều đáng trân trọng ở những nghệ nhân trẻ như Hải Gốm là tinh thần trách nhiệm với nghề truyền thống. Không chỉ kế thừa giá trị xưa, các bạn còn biết ứng dụng khoa học – công nghệ, tư duy thị trường và sáng tạo sản phẩm phù hợp với đời sống hiện đại. Đây chính là hướng đi bền vững mà làng nghề Việt Nam đang rất cần trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay.”
Theo ông Trịnh Quốc Đạt, việc hình thành những mô hình sáng tạo như Hceramic không chỉ giúp nghề gốm mở rộng thị trường tiêu thụ, mà còn góp phần xây dựng cộng đồng sáng tạo, thu hút thế hệ trẻ quay lại với nghề thủ công – một yếu tố then chốt trong chiến lược bảo tồn và phát triển làng nghề bền vững.
Không sinh ra trong gia đình làm gốm, không sớm định hình con đường nghề nghiệp, nhưng chính những năm tháng miệt mài bên đất, men và lửa tại Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội đã hun đúc trong Hải Gốm một tình yêu bền bỉ với nghề thủ công truyền thống. Từ một xưởng gốm nhỏ nơi vùng Kinh Bắc, thương hiệu Hceramic từng bước hình thành, mang theo khát vọng làm mới gốm Việt bằng tư duy tạo hình hiện đại, tinh thần văn hóa dân gian và giải pháp công nghệ tiên phong, góp phần mở ra hướng đi bền vững cho nghề gốm trong đời sống đương đại.
Hải Gốm, tên thật Nguyễn Văn Hải, sinh năm 1989, là người con của vùng đất Bắc Ninh – cái nôi văn hóa Kinh Bắc. Anh đến với nghề gốm không phải từ truyền thống gia đình, cũng chưa từng có dự định theo đuổi nghề này từ đầu. Cơ duyên đến khi anh được phân học chuyên ngành gốm – Khoa Mỹ thuật truyền thống, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội.
Những ngày đầu bước vào xưởng, chàng sinh viên trẻ không tránh khỏi hoang mang khi nghề gốm còn xa lạ, chỉ xuất hiện trong những phóng sự truyền hình. Nhưng chính không gian xưởng gốm, cùng sự nhẹ nhàng mà nghiêm cẩn của các thầy, đã dần khơi mở cho anh cái nhìn sâu sắc về giá trị của nghề thủ công.
Nghề gốm, như chính Hải Gốm chia sẻ, là nghề “kén người”. Sau khi ra trường, anh từng tạm rẽ sang công việc khác, nhưng ký ức về những người thầy, về mùi đất, mùi lửa trong xưởng gốm vẫn day dứt thôi thúc.
Sau hơn bốn năm bươn chải, anh trở về quê, dựng xưởng, xây lò và năm 2020 chính thức thành lập thương hiệu Hceramic – đánh dấu quyết định gắn bó trọn vẹn với nghề.
Hceramic theo đuổi phong cách tạo hình vui tươi, gần gũi, kết hợp tư duy hiện đại với dòng men truyền thống được nghiên cứu kỹ lưỡng. Những bộ sản phẩm như 12 con giáp, các dòng gia đình trâu, hổ, mèo… không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn chứa đựng câu chuyện văn hóa và tinh thần gắn kết của làng quê Việt. Mỗi sản phẩm là kết quả của quá trình nghiên cứu tỉ mỉ từ nguyên liệu, tạo hình, men màu đến kỹ thuật nung – nơi từng công đoạn đều đòi hỏi sự cẩn trọng và kinh nghiệm.
Không dừng ở sáng tác, Hải Gốm còn tiên phong nghiên cứu và ứng dụng lò nung điện 220V, giúp nghệ sĩ và người yêu gốm có thể làm gốm ngay tại nhà – an toàn, tiết kiệm và thân thiện môi trường. Từ tháng 10/2022, dòng lò nung mini Hceramic đã được xuất khẩu và nhận phản hồi tích cực.
Thông qua việc chia sẻ kỹ thuật, đào tạo và xây dựng cộng đồng sáng tác, anh đã góp phần mở rộng không gian sáng tạo cho hàng trăm bạn trẻ trên khắp cả nước.
Hải Gốm không chỉ làm ra sản phẩm, anh đang góp phần kiến tạo hệ sinh thái gốm – nơi nghề truyền thống được nuôi dưỡng bằng tư duy sáng tạo, công nghệ hiện đại và tình yêu văn hóa dân tộc.
Hành trình ấy không chỉ thắp sáng hồn gốm Việt hôm nay, mà còn mở lối cho thế hệ nghệ nhân trẻ tiếp tục viết tiếp câu chuyện làng nghề trong thời đại mới.
